Personel Taşıma İhalesi İçin Teknik Şartname Nasıl Hazırlanır?
Personel taşıma ihalesinde fiyat kalemi gözle görülür, tartışılır, karşılaştırılır. Teknik şartname ise çoğu zaman şablondan kopyalanır ve çekmeceye girer. Oysa hizmet başladıktan üç ay sonra yaşanan tartışmaların büyük kısmı, şartnamede yazılmamış ya da iki türlü okunabilen bir cümleden çıkar. Biz Zonguldak'ta kurumlara uzun dönemli servis veren bir ekip olarak bunu sahadan biliyoruz. Aşağıda, şartname hazırlarken dikkat edilmesi gereken yerleri sıraladık.
Önce hizmetin kendisini tarif edin
Şartnamenin ilk bölümü, neyin satın alındığını anlatır. 'Personel taşıma hizmeti alınacaktır' cümlesi yetmez. Kaç personel, hangi vardiyalarda, haftanın kaç günü taşınacak? Cumartesi çalışılıyor mu? Fazla mesai çıkışları hizmete dahil mi, yoksa ayrı mı talep edilecek? Bu soruların cevabı yazılmazsa yüklenici kendi varsayımıyla fiyat verir, siz kendi varsayımınızla sözleşmeyi okursunuz. İkisi tutmadığında tartışma başlar.
Vardiya devri en çok atlanan noktadır. Sabah 08.00 ile akşam 16.00 vardiyası aynı kapıda kesişiyorsa, giren ve çıkan servislerin aynı anda tesis önünde nasıl durduğu da şartnameyi ilgilendirir. Kapı girişinde araç kuyruğu oluşuyorsa, bekleme süresini kimin üstleneceği baştan yazılmalı.
Güzergah ve durak bilgisi: kesin yazın, esnek bırakın
Güzergahı iki şekilde yazabilirsiniz. Sabit durak listesi verirsiniz, ya da personelin ikamet bölgelerini harita üzerinden ya da ilçe ve mahalle bazında tarif edersiniz. Sabit liste kontrol kolaylığı sağlar ama personel adresleri değiştikçe sözleşme değişikliği gerektirir. Bölge bazlı tarif daha esnektir, fakat yüklenicinin güzergahı kendi lehine kısaltma ihtimalini doğurur.
Bize göre sağlıklı olan, başlangıç için net bir güzergah ve durak listesi vermek, ardından şartnameye 'güzergah değişikliği talebi yazılı bildirilir, yüklenici belirli bir süre içinde yanıt verir, ek mesafe için fiyat farkı sözleşmedeki birim esaslara göre hesaplanır' gibi bir mekanizma eklemektir. Çaycuma, Kilimli, Kozlu gibi uç noktalardan gelen hatlarda kış aylarında yol durumu süreyi değiştirebiliyor. Bu yüzden azami sürüş süresini yazarken yalnızca yaz koşullarını düşünmeyin.
Araç şartları
Araç yaşı, koltuk kapasitesi, klima ve ısıtma, kış lastiği, yangın tüpü ve ilk yardım dolabı gibi kalemler şartnamenin en somut bölümüdür. Burada iki hata görüyoruz. Birincisi, çok sıkı yaş sınırı koyup katılımcı sayısını gereksiz daraltmak. İkincisi, hiç sınır koymayıp sonradan şikayet etmek. Yaş sınırını kurumunuzun risk beklentisine ve bütçesine göre belirleyin, ama gerekçesini kendi içinizde netleştirin.
Araç sayısını yazarken yedek araç konusunu unutmayın. Bir servis arıza yaptığında personel kaç dakika içinde başka araçla alınacak? Bu süreyi şartnamede somut bir değerle yazmak, sonradan 'makul sürede' tartışmasından kurtarır.
Şoför ve belge gereklilikleri
Sürücüler için istenen belgeler ayrı bir başlık altında toplanabilir. Genellikle şu belgeler talep edilir:
- Sürücü belgesi ve mesleki yeterlilik belgesi
- Araç ruhsatı, muayene belgesi, zorunlu trafik sigortası
- Koltuk ferdi kaza sigortası ve ilgili poliçe bilgileri
- Sürücülerin sabıka kaydı ve sağlık durumuna dair belgeler
- Yüklenici personelinin SGK kayıtlarını gösteren belgeler
Hangi belgenin ne sıklıkla yenileneceğini de yazın. Poliçe bitiş tarihi geçtiğinde kimin kimi uyaracağı belli olmazsa, bu iş genellikle kimsenin işi olmaz. Belge zorunlulukları ve asgari şartlar mevzuata bağlı olarak değişebilir, bu yüzden güncel düzenlemeleri ilgili kurumların yayınlarından teyit etmenizi öneririz.
Raporlama ve hizmet kalitesinin ölçülmesi
Şartnamede en az yazılan, ama sözleşme dönemi boyunca en çok işe yarayan bölüm budur. Aylık raporda neyin yer alacağını baştan belirleyin. Sefer sayısı, gecikmeler, arıza ve yedek araç kullanımı, şikayet kayıtları, yapılan güzergah değişiklikleri. Rapor formatı iki sayfayı geçmesin. Okunmayan rapor, raporlamama ile aynı sonucu verir.
Gecikmeyi ölçerken referans noktasını yazın. Gecikme, servisin durağa varışına göre mi, tesise girişine göre mi sayılıyor? Kapıdaki güvenlik kontrolü ya da giriş turnikesi nedeniyle oluşan bekleme kime ait? Bu ayrımı yapmayan şartnamelerde gecikme tartışması her ay yeniden yapılır.
Ceza ve fesih hükümleri
Yaptırım maddeleri orantılı olmalı. Beş dakikalık gecikmeye ağır kesinti öngörmek ya da tekrarlayan sefer aksamalarına hiçbir sonuç bağlamamak, ikisi de işleyen bir ilişki kurmaz. Aşamalı bir yapı genellikle daha sağlıklı sonuç verir: önce yazılı uyarı, ardından kesinti, tekrarında sözleşme değerlendirmesi. Hukuki bağlayıcılığı olan bu hükümlerin yazımında kurumunuzun hukuk birimiyle çalışın ve ihale mevzuatındaki güncel düzenlemeleri esas alın.
Maliyet kalemlerini şartnameden ayırmayın
Fiyat teklifi formunun yapısı, şartnamenin parçasıdır. Yakıt farkı, kış dönemi ek maliyetleri, güzergah değişikliğinde birim fiyat, yedek araç bedeli gibi kalemlerin teklif cetvelinde nasıl görüneceğini önceden belirleyin. Bütün maliyeti tek kalemde isteyen şartname, teklifleri karşılaştırmayı zorlaştırır. Çok fazla kaleme bölen ise teklif hazırlamayı. Kurumunuzun bütçe yönetimine uyan dengeyi bulmak için geçmiş sözleşmelerde en çok tartışılan kalemlere bakmak iyi bir başlangıçtır.
Göndermeden önce son okuma
Şartnameyi yayımlamadan önce, işi fiilen yürütecek kişiye, yani tesisteki idari işler sorumlusuna ya da vardiya amirine okutun. Güzergahı bilen, sabah servis önünde bekleyen kişi, kâğıtta görünmeyen boşlukları hızlı bulur. Mümkünse bir de operasyon tarafından birine sorun: 'Bu maddeyi nasıl uygularsın?' Cevap şartnameyi yazanın aklındakiyle aynı değilse, madde yeniden yazılmalı.
Şartname taslağınız varsa ya da sıfırdan başlıyorsanız, sahadaki uygulama açısından bakmamızı isterseniz sitemizdeki teklif formundan ya da WhatsApp hattımızdan bize yazın, birlikte bakalım.